Załącznik do uchwały nr XVI/129/II/2004 Rady Powiatu Poznańskiego z dnia 16 marca 
2004 r.

Roczne sprawozdanie z działalności Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Poznaniu 
w 2003 roku.

Powiatowy rzecznik konsumentów realizuje zadania Powiatu w zakresie ochrony praw konsumenckich. działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2003 r., Nr 86, poz. 804, zm.: Dz. U. z 2003 r., 
Nr 60, poz. 535; Nr 170, poz.1652), jak i innych ustaw i aktów prawnych.

Edukacja konsumencka

Zgodnie z założeniami ustrojowymi zadaniem rzecznika jest nade wszystko szeroko pojęta edukacja konsumencka. Ochrona konsumentów w Unii Europejskiej opiera się na założeniu, ze dopiero należycie poinformowany i rozumiejący konsument może wybierać. Dlatego edukacja konsumencka ma tak wielkie znaczenie.

Do konsumentów staram się dotrzeć przede wszystkim poprzez media. 
W ubiegłym roku co najmniej 60 razy udzielałem wypowiedzi i przekazywałem informacje dla prasy, m. in. dla Gazety Poznańskiej, Głosu Wielkopolskiego, Rzeczpospolitej, gazety Wyborczej oraz tytułów lokalnych, a także radia (Merkury, Eska) i telewizji (TVN i WTK). 
Moja działalność zaowocowała co najmniej 89 notatkami, wypowiedziami i tekstami prasowymi. Szczególne znaczenie przywiązuję do dość regularnej rubryki porad na łamach Gazety Poznańskiej.

Tak jak co roku, prócz edukacji prowadzonej w mediach, w 2003 roku prowadziłem prelekcje dla uczniów szkół średnich na terenie Powiatu. Z wykładami dotarłem do uczniów Liceum Ogólnokształcącego w Kórniku, Liceum Ogólnokształcącego w Pobiedziskach, Zespołu Szkół w Bolechowie, Liceum Ekonomicznego w Pobiedziskach, Zespołu Szkół nr 2 w Swarzędzu, Liceum Ogólnokształcącego w Luboniu, oraz Zespołu Szkół w Puszczykowie. 
W skondensowanej, ale przystępnej formie przedstawiałem młodzieży podstawowe zagadnienia związane z niezgodnością towaru konsumpcyjnego z umową, gwarancją europejską, sprzedażą na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa. Zajęcia spotykały się 
z przychylnym przyjęciem. Młodzież po zakończeniu lekcji zadawała pytania i zwracała się 
z problemami, co dowodzi, że przekaz trafiał w ich potrzeby. Przeprowadziłem zajęcia dla 
20 klas na 17 godzinach lekcyjnych.

Aktywnie uczestniczyłem w pracach komisji konkursowej przygotowującej I Wielkopolską Olimpiadę Wiedzy Konsumenckiej A.D. 2003r., pod patronatem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie pana Cezarego Banasińskiego oraz Marszałka Województwa Wielkopolskiego Pana Stefana Mikołajczaka. Olimpiadę organizował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Poznaniu, Federacja Konsumentów oraz rzecznicy konsumentów naszego województwa. Do olimpiady zgłosiły się 2 szkoły z terenu Powiatu.

Jeden raz, na zaproszenie Katedry Prawa Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu brałem również udział w seminarium 
z prawa konkurencji, wyjaśniając studentom praktyczne aspekty ochrony konsumentów.

Dwukrotnie prowadziłem prelekcje dla mieszkańców Lubonia. Spotkanie współorganizowane było przez Bibliotekę Miejską w Luboniu i radną powiatową panią Irenę Skrzypczak.

Poradnictwo w zakresie ochrony praw konsumenckich.

	Zdecydowana większość spraw prowadzonych przez rzecznika to porady, zarówno osobiste, telefoniczne, jak i poczta elektroniczną udzielane w siedzibie Starostwa Powiatowego. Są to również porady na grupach dyskusyjnych pl. soc. prawo i pl. misc. konsumenci. Tematyka poruszana przez konsumentów jest bardzo szeroka, co obrazuje poniższa tabela. 

Tabela nr 1
Zapewnienie bezpłatnego poradnictwa konsumenckiego i informacji prawnej w zakresie ochrony konsumentów – struktura udzielanych porad:

             Wyszczególnienie
	
Ogółem	

I. Usługi, 
w tym:	

Bankowe	
15	

Finansowe	
27	

Ubezpieczeniowe - osobowe	
44	

Ubezpieczeniowe - majątkowe	
23	

Systemy argentyńskie,	
35	
Telekomunikacyjne (operatorzy telefonii stacjonarnej, komórkowej), telewizje kablowe, cyfrowe	
41	
Dostawa energii (prąd, gaz, ciepło, woda), oplata przesyłowa,	
16	

Motoryzacyjne (serwis),	
10	

Turystyczne i hotelarskie,	
14	

Pralnicze,	
15	

Remontowo – budowlane,	
50	

Inne,	
72	
II. Umowy sprzedaży, 
w szczególności:

Wyposażenie wnętrz, sprzęt AGD, RTV, elektroniczny, aparaty fotograficzne, telefony itp	
89	

Odzież	
30	

Obuwie,	
101	

Samochody,	
17	

Inne,	
165	

III. Umowy poza lokalem i na odległość
	
40	
Razem	
796	

XII. Porady udzielane w Poznańskim Ośrodku Wspierania Przedsiębiorczości (gł. prawo gospodarcze, prawo pracy)

93	
Razem porad 	889	
Inne formy pomocy prawnej w zakresie ochrony praw konsumenckich.

	W grupie tej klasyfikuję sprawy wpływające na piśmie. Tematyka spraw podjętych przedstawia się następująco.

Tabela nr 2

Inne formy pomocy prawnej w zakresie ochrony praw konsumenckich

Usługi, w tym:
		
bankowe
	5	
finansowe
	1	
ubezpieczeniowe
	22	
systemy argentyńskie
	4	
telekomunikacyjne (operatorzy, TV kablowa)
	12	
dostawa energii (prąd, gaz, ciepło, woda)
	2	
motoryzacyjna (serwis)
	2	
turystyczne i hotelarskie
	3	
remontowo budowlane
	12	
inne
	6	
 		
Umowy sprzedaży, w tym:
		
wyposażenie wnętrz (AGD, RTV)
	5	
odzież
	3	
obuwie
	9	
samochody
	2	
inne
	11	
RAZEM 
	99	

	Konsumenci nadal skarżą się na działania ubezpieczycieli. Dotyczy to zarówno ubezpieczeń na życie (najczęściej tzw. polisy posagowe), jak ubezpieczeń majątkowych (szczególnie wysokości odszkodowań OC i AC). W sprawach polis posagowych od razu kieruję sprawy na drogę postępowania sądowego, bowiem PZU Na Życie S.A. jedynie na podstawie wyroku sądowego wypłaca wyższe kwoty ubezpieczeni, które choć w części zadowalają konumentów.
	
	Wielu przedsiębiorców stara się dbać o swój wizerunek i bez kłopotów załatwia sprawy z korzyścią dla konsumentów. Np. operator telefonii komórkowej naprawił konsumentce telefon, inny operator zmniejszył zadłużenie konsumentki o 1250 zł, platforma telewizji cyfrowej anulowała dwukrotnie konsumentom po 300 zł długu, innym razem platforma obniżyła zadłużenie o 218 zł, operator sieci telewizji kablowej włączył ponownie odłączony sygnał telewizji, sprzedawca mebli kuchennych dostarczył brakujące niedostarczone części mebli, sprzedawca kurtki dziecięcej wymienił towar na zgodny z umową, sprzedawca obuwia zwrócił konsumentce 139 zł, inny naprawił obuwie sportowe, następny uwzględnił reklamację obuwia damskiego proponując zwrot 299 zł lub wymianę na inną parę, sklep wysyłkowy zwrócił nadpłacone 11,50 zł, sklep z częściami samochodowymi wydał konsumentowi sprzęgło bez opłat, których domagał się od konsumenta, konsumentce zwrócono koszty ubezpieczenia kredytu, bank na własny koszt wykreślił z sądowego rejestru zastawów wpis, rzemieślnik zwrócił 900 zł za niewykonane w terminie ogrodzenia działki, jedna z gmin zdecydowała się sprzedać lokal mieszkalny dotychczasowej najemczyni. 
	W niektórych sprawach przedsiębiorcy nie ustępują na rzecz konsumentów, 
w takiej sytuacji doradzam wytoczenie powództwa, na co nie wszyscy z oczywistych przyczyn się decydują. 
	Zdarza się również, że skarżącemu konsumentowi nie przysługuje roszczenie lub jego dochodzenie byłoby w znacznym stopniu (np. z przyczyn natury dowodowej) utrudnione, o czym też informuję konsumenta. 
	Bywa i tak, że z prośbą o pomoc zgłasza się nie konsument, a inny podmiot, albo ze pismo składane jest jedynie do wiadomości. 

Udział w sprawach sądowych na rzecz konsumentów

	Ultima ratio rzecznika w sporze konsumenta z przedsiębiorcą stanowi kompetencja do wytaczania powództw na rzecz konsument oraz do wstępowania do toczących się postępowań. Rzecznik może także nie wstępując do toczącego się postępowania przedstawić sądowi swój istotny dla sprawy pogląd. W ubiegły roku wytaczałem powództwa 28 razy, 
a 1 raz przedstawiłem istotny dla sprawy pogląd. 
Tabela nr 3

Struktura powództw (sprawy prawomocnie zakończone w 2003r. i w toku);
Przedmiot sporu	Prawomocne rozstrzygnięcie sporu	Ilość powództw w toku	
polisy posagowe

	-	Zasądzenie 18325,- zł,
-	Zasądzenie 13000,- zł
-	Zasądzenie 7200,- zł
-	Zasądzenie 6900,- zł
-	Zasądzenie 5617,98zł
-	Zasądzenie 5530,- zł
-	Zasądzenie 5130,- zł
-	Zasądzenie 4800,- zł,
-	Zasądzenie 4500,- zł
-	Zasądzenie 4400,- zł
-	Zasądzenie 4400,- zł
-	Zasądzenie 4000,- zł
-	Zasądzenie 4100,- zł
-	Zasądzenie 3700,- zł
-	Zasądzenie 2930,87,- zł
-	Zasądzenie 3700,- zł
-	Zasądzenie 1005,60,- zł	

- 8 spraw	
Renty odroczone	-	Zasądzenie renty w wysokości 520 zł/mies.		
Roboty remontowo -  budowlane	-	Zasądzenie 7276,- zł,
-	Ugoda sądowa – 2658,60 zł
-	Zasądzenie 788,80 zł

- 1 sprawa	
Obuwie – niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową

	

- 2 sprawy

System argentyński

	-	Zasądzenie 3650,- zł,	
- 2 sprawy
	
Sprzedaż poza lokalem przedsiębiorstwa i kredyt bankowy
        	
- oddalenie powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego		
Przedstawienie sądowi istotnego dla sprawy poglądu	1 sprawa (system argentyński)	

	Ponadto w 2003r. złożyłem do komorników 3 wnioski o wszczęcie egzekucji. jedno postępowanie zostało umorzone – komornik nie wyegzekwował świadczenia, a dwie sprawy są w toku. 

Arbitraż w Polubownym Sądzie Konsumenckim przy Inspekcji Handlowej

	Od 2002 r. pełnię funkcję arbitra Polubownego Sądu Konsumenckiego przy Inspekcji Handlowej w Poznaniu. W 2003r. 7-krotnie brałem udział w sesjach Sądu, który rozpoznał 24 sprawy.

Tabela nr 4

Rozpoznawanie spraw przez Polubowny Sąd Konsumencki
Przedmiot sprawy		
- obuwie	 18	
- płyta kuchenna elektryczna	 1	
- wady dachu	 1	
- odzież	 3	
- wadliwa walizka	 1	
Ogółem	- 24	

	Sprawy przed PSK kończą się najczęściej ugodą sądową.	 

Podsumowanie
	Uzasadnionym będzie stwierdzenie, iż liczba zgłaszanych spraw i ich rodzaj wskazują na to, że instytucja rzecznika konsumentów jest w coraz większym stopniu potrzebna i przydatna, zarówno konsumentom, jak i idei samorządu terytorialnego. Rzecznik, poprzez kontakt z wieloma osobami buduje również korzystny obraz samorządu terytorialnego 
i administracji samorządowej w oczach społeczności lokalnej.